Ostatnia aktualizacja 03.06.2026

Francja przechodzi na Linuxa

Historia kołem się toczy. Francja przewróciła stół w Europie, chodzi o “suwerenność cyfrową”. Rewolucja w Francuskiej administracji i wielkie oszczędności długoterminowe dzięki przerzuceniu się z windowsa na Gendbuntu 1. Francja słynie z rewolucji - udało im się nas zaskoczyć również w tym wieku.

“Suwerenność cyfrowa, czasami nazywana również cybersuwerennością, to zastosowanie zasad suwerenności w obszarze technologii informacyjno-komunikacyjnych, czyli w informatyce i telekomunikacji. Choć ściśle powiązana z siecią WWW, stanowi element suwerenności gospodarczej i narodowej.” 2

Choć termin spopularyzował się później i słyszy się o nim nawet ostatnio… Pierre Bellanger (założyciel Skyrock) użył go już w 1997 roku w artykule dla Les Cahiers De L’Audiovisuel 3.


“Już w 1995 roku walczono o to aby wielkie firmy nie mogły gromadzić danych o użytkownikach”. 4 Windows zabetonował się u nas, ponieważ nie było realnych alternatyw w tamtym czasie. Oczywiście Linux też wchodził na rynek w tamtych latach i nawet przedstawiano go w mediach jako alternatywę 5 … ale potoczyło się inaczej. Kiedy myślę o tych czasach … za każdym razem przypomina mi się esej jednego z moich ulubionych pisarzy https://garote.bdmonkeys.net/commandline/index.html (nawet wtedy piśmienni ogarniali technologię… to jest bardzo fajny materiał z tamtych czasów … chociaż trochę wybiegający od tematu. Badam “Snow crash”, taka ciekawostka.)
O bezpieczeństwo ludzie zaczeli się martwić jakoś w 2002, lub 2003 roku… później pojawił się iphone i tak jakoś “prywatność” odeszła w cień.

Zyski i sukcesy Francji

Czy Polska podąży za pomysłem?

Pamiętacie jak nasza “szlachta” przestała się martwić co się dzieje po za granicami? Gdy podaż zboża na zachodzie wzrosła dzięki innowacjom (np. rewolucja rolnicza w Niderlandach i Anglii), ceny spadły. Świat leciał do przodu, a nasza uśmiechnięta szlachta nie miała zmartwień.

„Szlachta wierzyła w niezastępowalność polskiego zboża. Przekonanie, że ‘cudzoziemiec bez nas nie wyżyje’, prowadziło do ignorowania przemian technologicznych i ustrojowych zachodzących za granicą. Kiedy rynek się nasycił, polska gospodarka, pozbawiona alternatyw i innowacji, zaczęła gwałtownie tracić na znaczeniu”. ~ Janusz Tazbir, Kultura szlachecka w Polsce.

Podobnie system operacyjny można dziś zrobić raz porządnie, przeszkolić ludzi. Zyski? Niezależność, kolosalna oszczędność pieniędzy na przyszłość (koszty administracyjne). Ubuntu nie jest jakimś dobrym wyborem. Firma google swój ChromeOS bazowała na gentoo. Dzisiaj mamy takie dystrybucje jak NixOS, GuixOS … one rozwiązałyby dodatkowo inne problemy np. Na guixOS jesteśmy w stanie wykonać full source bootstrap. Reproducibility problem? No problem!

Wyzwania

Materiał “Linux zamiast Windowsa? Jak kraje wdrażają Open Source i co idzie nie tak.” na kanale youtube “WavePC” przypomina, że jak migracja “to z głową”. https://www.youtube.com/watch?v=cO4J7qRzlY8

Ciężko się nie zgodzić.

Swoją przygodę z Linuxem zacząłem w szkole średniej. Kolega z szkoły opowiadał mi o języku C, zainteresował mnie również linuxem i GNU userlandem (gcc etc.). Moje początki nie były najlepsze i sam popełniałem masę błędów na początku. Przed swoją pierwszą instalacją nawet nie zrobiłem backup windowsa 8 (to już wiecie dlaczego chciałem uciec) - w rezultacie moja podróż z linuxem to był “one way ticket”. Bez możliwości powrotu - musiałem sobie jakoś radzić. Najgorsze było w tym poczucie zagubienia, braku pewności, opór umysłu (zmiana nawyków i myślenia o systemie operacyjnym). Gdybym miał zaczynać drugi raz, to z pewnością w formie experymentalnej na wirtualnej maszynie - ale nie przesiadałbym się “nagle”. Linux domyślnie nie jest bezpieczny 6 i bez solidnych podstaw ciężko jest. Sam wielokrotnie się irytowałem, sam miałem wiele momentów w których żałowałem (nawet na moment wróciłem po latach na windows 10 - żeby zaraz znów uciec na Void Linux) … ale ostatecznie nie żałuję, że w to brnąłem. To nie było tak, że miałem jakiś “talent” do tego. Po prostu pchałem to do przodu.

Krytyka?

“W imię „ suwerenności cyfrowej ” moglibyśmy z powodzeniem zaangażować się w demontaż globalnej sieci. Jednak to właśnie w tej sieci pokładane są nadzieje na wyłonienie się globalnej opinii publicznej , niezbędnego odpowiednika globalizacji komercyjnej , która ze swojej strony powróciła z nową energią – wbrew przewidywaniom z ostatnich lat, które wieszczyły „koniec globalizacji”” 7.

Nie oszukujmy się, nam ludziom od początku istnienia towarzyszył konflikt - to normalne i nikt tego elementu rzeczywistości nie wyelminuje (tak samo wojsko - które jest nam potrzebne). Jeżeli ktoś jest tak zaniepokojony “cyberwojną” czy “wojną” w ogóle … to nagroda pokoju czeka dla tego kto wyjdzie przed wszystkich władców świata i powie “złóżmy broń” - powodzenia.

Publiczny internet nie spłonie jeśli każdy kraj w europie będzie miał administrację po kosztach. My mamy w Polsce specjalistów, i też mamy zasoby ludzkie by ludzi przeszkolić i dołączyć do Francji.


Dodatkowe źródła dla ciekawych


Słowo liberté w języku francuskim oznacza wolność.

Footnotes

  1. Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/GendBuntu

  2. https://fr.wikipedia.org/wiki/Souverainet%C3%A9_num%C3%A9rique

  3. Pierre Bellanger, 1 Czerwca 1997, “INTERNET: DE L’AQUARIUM À L’OCÉAN”, https://pierrebellanger.com/internet-de-laquarium-a-locean/

  4. Coleslav, (@c01e514v), “Można teraz bezpiecznie wyłączyć komputer - czyli historia Windows 95” https://youtu.be/Z8ybfFdWN6o?si=XVEDtkCIWquEwf2b&t=1863

  5. Film dokumentalny - “Revolution OS”, https://en.wikipedia.org/wiki/Revolution_OS

  6. madaidan, Security & Privacy Evaluations, https://madaidans-insecurities.github.io/linux.html

  7. FranceCulture, 23 listopada 2017, “Négocier la sécurité d’Internet pour éviter son éclatement et sa balkanisation”, https://www.radiofrance.fr/franceculture/podcasts/le-tour-du-monde-des-idees/negocier-la-securite-d-internet-pour-eviter-son-eclatement-et-sa-balkanisation-3551320#:~:text=Le%20risque%20d%27une%20balkanisation%20du%20r%C3%A9seau%20mondial